Wat is een woonboot?
Wat is een woonboot precies? Een woonboot is een drijvende woning op het water die dient als vaste woonplek. Het is een typisch Nederlands fenomeen dat al eeuwen onderdeel is van onze wooncultuur. Nederland telt naar schatting zo'n 10.000 woonboten, waarvan alleen al in Amsterdam ongeveer 2.500 liggen. Van de smalle grachten in de binnenstad tot brede rivieren en meren: overal in het land vind je mensen die op het water wonen.
Er bestaan verschillende soorten woonboten. De meest voorkomende is de woonark: een drijvend huis dat niet kan varen en vast op een ligplaats ligt. Daarnaast heb je het varend woonschip, vaak een omgebouwd vrachtschip dat nog steeds kan varen. Een derde variant is het drijvend huis: een nieuwbouwwoning op een betonnen of stalen casco die op het water drijft. Elke variant heeft zijn eigen charme en praktische voor- en nadelen, maar ze hebben allemaal gemeen dat je letterlijk op het water woont.
Om een woonboot als vaste woonplek te gebruiken, heb je een ligplaatsvergunning nodig van de gemeente. Zonder deze vergunning mag je niet permanent op het water wonen. Ligplaatsen zijn schaars, vooral in populaire steden. Overweeg je een woonboot te kopen? Laat je dan goed adviseren door een ervaren die gespecialiseerd is in woonboten en schakel een in om de financieringsmogelijkheden te verkennen.

Kenmerken van een woonboot
Wonen op het water
Een woonboot ligt op het water in een rivier, kanaal, gracht of meer. Je voelt het water onder je voeten en ervaart de seizoenen op een unieke manier. In de winter kan het water rondom je woning bevriezen, in de zomer kun je zo van je terras het water in springen.
Ligplaatsvergunning vereist
Elke woonboot heeft een ligplaatsvergunning nodig. De gemeente bepaalt waar woonboten mogen liggen en stelt regels op over afmetingen, hoogte en uiterlijk. Een ligplaatsvergunning is persoonlijk of gekoppeld aan de boot en kan vaak worden overgedragen bij verkoop. Zonder geldige vergunning mag je niet permanent op het water wonen.
Unieke woonervaring
Het leven op een woonboot verschilt wezenlijk van wonen op de wal. Je hebt direct contact met de natuur, hoort het water klotsen en ziet eenden en reigers voorbijkomen. Veel woonbootbewoners omschrijven het als een gevoel van vrijheid dat je nergens anders vindt.
Verschillende types
De drie hoofdtypen zijn de woonark (een niet-varend drijvend huis), het varend woonschip (een omgebouwd schip dat nog kan varen) en het drijvend huis (nieuwbouw op een drijvend casco). Elk type heeft eigen regelgeving, onderhoudseisen en prijsklassen. Een woonark biedt meestal de meeste woonruimte, terwijl een varend woonschip de charme van een authentiek schip heeft.
Eigen voorzieningen
Een woonboot heeft eigen aansluitingen nodig voor drinkwater, elektriciteit, gas en riolering. Deze worden aangesloten op het vaste netwerk aan de wal. Sommige woonboten hebben een septictank in plaats van een rioolaansluiting. Het onderhoud van deze voorzieningen is jouw eigen verantwoordelijkheid.
Voor- en nadelen van een woonboot
Wat kost een woonboot?
De prijs van een woonboot varieert enorm en hangt af van het type, de grootte, de staat van onderhoud en vooral de locatie. Een woonboot in Amsterdam kost een veelvoud van een vergelijkbare boot in een kleinere stad. Naast de aankoopprijs betaal je ook jaarlijkse ligplaatskosten aan de gemeente.
Gemiddelde prijzen per regio
- Amsterdam: €200.000 - €800.000+
- Utrecht en Leiden: €150.000 - €500.000
- Overige steden: €100.000 - €350.000
- Ligplaatskosten: €1.000 - €5.000 per jaar
Bijkomende kosten
Bij de aankoop van een woonboot komen naast de koopprijs ook andere kosten kijken. Denk aan de kosten voor een van zowel de boot als de ligplaats, een scheepsbouwkundige keuring, voor de overdracht en eventuele makelaarskosten. Daarnaast heb je jaarlijks te maken met ligplaatshuur, verzekeringen (cascoverzekering en aansprakelijkheidsverzekering), onderhoudskosten en de reguliere kosten voor energie en water.
Veelgestelde vragen over woonboten
Een ligplaats vind je via de gemeente, gespecialiseerde woonbootmakelaars of door een bestaande woonboot met ligplaats te kopen. In veel gemeenten is er een wachtlijst voor nieuwe ligplaatsen. De snelste manier is vaak het kopen van een woonboot inclusief ligplaatsvergunning. Let op: niet elke vergunning is automatisch overdraagbaar, dus check dit altijd vooraf bij de gemeente.
Ja, maar niet bij elke bank. Een woonboot wordt niet als onroerend goed beschouwd, waardoor een reguliere hypotheek niet altijd mogelijk is. Sommige banken en gespecialiseerde financiers bieden een woonbootfinanciering aan. De rente ligt meestal iets hoger dan bij een gewone hypotheek. Een kan je helpen de beste optie te vinden.
Een woonark is een drijvend huis dat niet kan varen. Het is gebouwd als woning en ligt vast op een ligplaats. Een woonschip is een (vaak omgebouwd) schip dat in principe nog kan varen. Woonschepen hebben een scheepsromp en zien eruit als een boot. Een woonark lijkt meer op een gewoon huis dat toevallig op het water drijft.
Ja, dat is sterk aan te raden. Een scheepsbouwkundige keuring controleert de staat van de romp, de constructie, de installaties en de veiligheid. Dit is vergelijkbaar met een bij een woning op de wal. Veel financiers eisen een keuring voordat ze een lening verstrekken.
Voor een woonboot heb je minimaal een cascoverzekering (vergelijkbaar met een opstalverzekering) en een aansprakelijkheidsverzekering nodig. Daarnaast kun je een inboedelverzekering en een rechtsbijstandverzekering afsluiten. De premies variëren per verzekeraar en hangen af van de waarde en het type woonboot.
Dat kan zeker. Grotere woonarken bieden voldoende ruimte voor een gezin met kinderen. Let wel op de veiligheid rondom het water, vooral met jonge kinderen. Veel woonbootgemeenschappen zijn kindvriendelijk en kinderen groeien er op met een uniek gevoel van vrijheid en natuur. Zorg voor goede hekwerken en veiligheidsmaatregelen aan dek.
Woonboot kopen met HuisAssist
Ben je van plan een woonboot te kopen? HuisAssist helpt je in elke stap van het aankoopproces. Van het vinden van een gespecialiseerde tot het regelen van een taxatie en het kiezen van een -- wij vergelijken de beste professionals voor jou.
Met HuisAssist krijg je transparante offertes, betrouwbare professionals en persoonlijke begeleiding tijdens het hele aankoopproces van je woonboot.
Andere woningtypen
Bekijk ook andere woningtypen die mogelijk interessant voor je zijn:
Ontvang offertes bij jou in de buurt
Kom in contact met de beste professionals bij je persoonlijke wensen.
- Gebaseerd op data
- Geen verplichtingen
- Snel & gemakkelijk