Is een taxatie verplicht bij aankoop van een huis?

Bij het kopen van een huis vraagt vrijwel elke hypotheekverstrekker om een taxatierapport. Maar is een taxatie echt verplicht bij aankoop? En wanneer kun je er onderuit? In dit artikel lees je precies wanneer een aankooptaxatie nodig is, wanneer niet en wat je ervoor betaalt.

Is een taxatie verplicht bij aankoop?

Een taxatie is verplicht zodra je een hypotheek afsluit voor de aankoop van een woning. Vrijwel geen enkele bank verstrekt geld zonder een onafhankelijk taxatierapport. De geldverstrekker wil namelijk zeker weten dat de woning de gevraagde prijs daadwerkelijk waard is, zodat er niet meer wordt geleend dan het onderpand waard is.

Kort gezegd: zonder hypotheek is een aankooptaxatie niet verplicht, met hypotheek vrijwel altijd wel. De taxatie is dus geen formaliteit van de bank, maar een voorwaarde om je financiering rond te krijgen.

Wanneer is een aankooptaxatie verplicht?

Een taxatierapport is in de praktijk verplicht in alle situaties waarin er een hypotheek of herfinanciering komt kijken:

• Nieuwe hypotheek — bij de aankoop van een woning met geleend geld
• Hypotheek oversluiten — als je overstapt naar een andere geldverstrekker
• Hypotheek verhogen — als je extra wilt lenen, bijvoorbeeld voor een verbouwing
• Scheiding — als de woning op één naam wordt gezet en de hypotheek wordt aangepast

In al deze gevallen wil de bank een actuele waardebepaling. Voor de aankoop van een woning is dat bijna altijd een fysiek taxatierapport dat is gevalideerd door het NWWI.

Is een taxatie verplicht voor je hypotheek met NHG?

Sluit je een hypotheek af met Nationale Hypotheek Garantie (NHG), dan is een NWWI-gevalideerd taxatierapport altijd verplicht. NHG stelt extra eisen aan de waardebepaling, omdat de garantie alleen geldt als de woningwaarde aantoonbaar onafhankelijk en volgens vaste richtlijnen is vastgesteld.

Ook zonder NHG vragen vrijwel alle banken om een NWWI-gevalideerd taxatierapport. Een desktoptaxatie of een rapport zonder validatie wordt bij een aankoop meestal niet geaccepteerd. Bespreek vooraf met je hypotheekadviseur welk type rapport jouw geldverstrekker precies eist.

Wanneer is een taxatie niet verplicht?

Er zijn ook situaties waarin een (volledige) taxatie niet nodig is bij het kopen van een huis:

• Aankoop zonder hypotheek — koop je de woning volledig met eigen geld, dan hoef je geen taxatie te laten uitvoeren
• Waardebepaling bij verkoop — een makelaar kan vaak een gratis waardebepaling doen, dat is iets anders dan een gevalideerd taxatierapport
• Verzekering — de herbouwwaarde voor je opstalverzekering wordt meestal op een andere manier bepaald

Daarnaast accepteren sommige hypotheekverstrekkers bij het oversluiten een desktop taxatie in plaats van een fysieke taxatie. Dit is goedkoper en sneller, maar niet voor elke woning beschikbaar en bij een aankoop vaak niet toegestaan.

Ook al ben je niet verplicht om te laten taxeren, het kan alsnog verstandig zijn. Een taxatie geeft je zekerheid dat je niet te veel betaalt voor de woning, ook als je geen hypotheek nodig hebt.

Waarom vraagt de bank om een taxatie bij aankoop?

De aankooptaxatie speelt een centrale rol in je hypotheekaanvraag. De getaxeerde marktwaarde bepaalt namelijk hoeveel je maximaal mag lenen. In Nederland mag je tot 100% van de woningwaarde financieren, en die woningwaarde is precies wat de taxateur vaststelt.

Met het taxatierapport voorkomt de geldverstrekker dat er meer wordt geleend dan de woning waard is. Dat beschermt de bank, maar ook jou: het verkleint de kans dat je met een restschuld blijft zitten als je de woning ooit met verlies zou moeten verkopen.

Wat als de taxatiewaarde lager is dan de koopprijs?

De taxatiewaarde kan lager uitvallen dan de prijs die je voor de woning hebt geboden. De bank financiert dan maximaal de taxatiewaarde, niet de koopprijs. Het verschil moet je zelf bijleggen uit eigen middelen.

Een voorbeeld: je koopt een woning voor €400.000, maar de taxateur waardeert de woning op €380.000. De bank financiert dan maximaal €380.000, dus je legt €20.000 uit eigen geld bij. Dit komt vaker voor in een overspannen woningmarkt waarin veel boven de vraagprijs wordt geboden.

Tip: bespreek dit scenario vooraf met je hypotheekadviseur en houd rekening met een buffer, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Wat kost een aankooptaxatie?

De kosten van een taxatierapport variëren per taxateur en per regio. Gemiddeld betaal je tussen de €500 en €750 voor een volledig, NWWI-gevalideerd taxatierapport.

De kosten van een aankooptaxatie zijn fiscaal aftrekbaar als onderdeel van de financieringskosten van je hypotheek. Bewaar het rapport en de factuur dus goed voor je belastingaangifte. Wil je een vollediger beeld van de prijzen? Lees dan meer over wat een taxatie kost.

Wie kiest de taxateur bij aankoop?

Als koper mag je zelf een taxateur kiezen. De enige eis is dat de taxateur gecertificeerd is en een NWWI-gevalideerd taxatierapport kan leveren, want dat accepteren vrijwel alle hypotheekverstrekkers. De taxateur moet bovendien onafhankelijk zijn en mag niet tegelijk je aankoop- of verkoopmakelaar zijn.

Let bij het kiezen van een taxateur op:

• NWWI-registratie — controleer of de taxateur geregistreerd staat en gevalideerde rapporten levert
• Lokale kennis — een taxateur die de buurt kent, levert een nauwkeuriger rapport
• Prijs — vergelijk meerdere taxateurs, want tarieven kunnen flink verschillen
• Snelheid — sommige taxateurs leveren binnen enkele dagen, andere hebben meer tijd nodig

Lees ook hoe lang een NWWI-taxatie duurt en wat die precies kost voordat je een opdracht geeft.

Veelgestelde vragen over de aankooptaxatie

Taxateur vergelijken

Op zoek naar een taxateur voor je woningaankoop? Via HuisAssist vergelijk je eenvoudig taxateurs bij jou in de buurt op prijs, reviews en beschikbaarheid.